Een exclusiviteit die dagen duurde

Nvidia lanceerde DLSS 5 in NBA 2K27 met een duidelijke boodschap: deze generatie van zijn AI-upscalingtechniek was alleen voor eigenaars van de RTX 50-serie. Die koers ging terug op Nvidia's SIGGRAPH-presentatie in augustus 2026, waar het bedrijf DLSS 5 positioneerde als uithangbord om over te stappen op de nieuwste Blackwell-gebaseerde kaarten in plaats van RTX 40-hardware aan te houden.

De exclusiviteit overleefde de maand niet. Op 4 september 2026 bevestigde Nvidia zowel aan The Verge als aan Wccftech dat DLSS 5 wordt uitgebreid naar RTX 40-serie GPU's, en draaide daarmee de eigen koers van slechts weken eerder terug. De reden die het bedrijf geeft, gaat over volgorde, niet over een gewijzigd standpunt over de hardware: het wil DLSS 5 eerst volledig afstemmen op RTX 50-silicium voordat er engineeringtijd gaat naar het overzetten van hetzelfde model naar oudere kaarten.

Waarom RTX 40 nooit echt was uitgesloten

DLSS 5 is, naar Nvidia's eigen omschrijving, het rekenkundig zwaarste upscaling-model dat het bedrijf ooit heeft gebouwd, en Nvidia zegt sinds de eerste aankondiging van de technologie in maart 2026 al een vijfvoudige prestatiewinst te hebben behaald. Die verbetercurve is de eigenlijke verklaring voor de ommekeer: een model dat bij lancering te zwaar is voor RTX 40-silicium kan binnen enkele maanden optimalisatie licht genoeg worden, zonder dat er iets verandert aan de mogelijkheden van de onderliggende hardware.

Dat is een vertrouwd patroon bij softwaregedefinieerde GPU-functies. DLSS zelf, en later frame-generatie, kwamen allebei eerst als exclusieve functie van de nieuwste generatie voordat Nvidia afgeslankte versies uitbreidde naar oudere kaarten zodra de software volwassen was. RTX 50-exclusiviteit was nooit een hardwaremuur, maar een uitspraak over waar de engineeringinspanning eerst naartoe ging, en die uitspraak had een houdbaarheid van weken, geen jaren.

Wat dit betekent als u een GPU overweegt

Als de RTX 50-exclusiviteit van DLSS 5 meespeelde in een upgradebeslissing, is die factor al verdwenen. Nvidia heeft geen vaste datum gegeven voor RTX 40-ondersteuning, alleen dat die gepland staat voor later dit najaar, maar het bedrijf heeft al toegegeven dat de functie eraan komt, wat de afweging verandert voor iedereen die overweegt een nieuwe kaart te kopen enkel om er toegang toe te krijgen.

De bredere les reikt verder dan deze ene functie. Een claim van een hardwareleverancier over een generatie-exclusieve functie beschrijft een engineeringprioriteit op de lanceringsdag, geen permanente grens, en Nvidia's eigen geschiedenis met DLSS en frame-generatie laat zien dat die grens elke keer opschuift. Wie vandaag nieuwe hardware koopt enkel om een softwarefunctie te ontgrendelen, betaalt vaak om als eerste aan de beurt te zijn, niet voor iets dat bestaande eigenaars nooit zullen krijgen.

Lees hierna: DLSS 5: alleen nieuwe kaarten, een derde minder FPS  |  DLSS 5 komt als art-asset, niet als schakelaar