Prezent w wysokości 5 procent wart 42 miliardy dolarów
2 lipca 2026 roku Financial Times poinformował, że Sam Altman zaproponował przekazanie około 5 procent akcji OpenAI nowemu amerykańskiemu funduszowi państwowemu. Przy wycenie 852 miliardów dolarów, ustalonej przez inwestorów w marcu, ten pakiet jest wart około 42,6 miliarda dolarów. CNBC, TechCrunch i Euronews potwierdziły zarys planu tego samego dnia.
Pomysł wykracza poza jedną firmę. Altman chciałby, aby wszystkie czołowe amerykańskie laboratoria, wymienia się Anthropic, Google i Metę, wniosły podobny udział do funduszu wzorowanego na Alaska Permanent Fund, który wypłaca mieszkańcom dywidendy z majątku naftowego stanu. Prezydent Trump potwierdził rozmowy, mówiąc, że omawiano koncepcje, w których części tych firm mogłyby trafić do amerykańskiej opinii publicznej.
Dlaczego teraz: weryfikacja, presja polityczna i wstrzymany okręt flagowy
Moment nie jest przypadkowy. Kilka dni wcześniej amerykański proces weryfikacji ograniczył nowe GPT-5.6 OpenAI do około 20 zatwierdzonych przez rząd organizacji. W tym samym okresie konkurencyjne laboratorium było przez 19 dni offline na mocy nakazu kontroli eksportu Departamentu Handlu, zanim pozwolono mu wrócić. Dostęp do technologicznej granicy przebiega dziś przez Waszyngton i laboratoria o tym wiedzą.
Źródła FT opisują propozycję jako sposób na zabezpieczenie relacji z administracją i złagodzenie politycznej presji. Altman miał poruszyć temat z prezydentem Trumpem, sekretarzem handlu Howardem Lutnickiem i sekretarzem skarbu Scottem Bessentem, a także rozmawiać z senatorem Berniem Sandersem, którego czerwcowy projekt ustawy przewiduje zamiast tego jednorazowy podatek w wysokości 50 procent od akcji największych firm AI.
Kapitał jest tańszy niż regulacje
Z perspektywy laboratoriów rachunek jest prosty. Jednorazowe przekazanie udziałów rozwadnia akcjonariuszy tylko raz i kupuje trwałą przychylność. Podatek albo wrogi system licencji kosztuje co roku i zawsze można go zaostrzyć. OpenAI naszkicowało publiczny fundusz majątkowy już w kwietniowym dokumencie programowym, więc to pozycja przygotowana, a nie improwizacja pod presją.
Z perspektywy państwa powstaje coś, czego Europa świadomie nie zbudowała. UE dała sobie regulamin, AI Act, i trzymała się z dala od struktury właścicielskiej. USA mogą skończyć na przeciwnym biegunie: mało wiążących reguł, ale bezpośredni udział finansowy w zwycięzcach. Jedno i drugie to polityczne uwikłanie. Tylko jedno wypłaca dywidendę.
Co państwowy akcjonariusz oznacza dla europejskiego nabywcy
Dla europejskiej firmy, także polskiej spółki technologicznej, pytanie jest praktyczne: czy wasz dostawca AI służy klientom, czy swojemu największemu politycznemu patronowi? Rząd posiadający akcje laboratorium ma interes w jego sile cenowej, polityce eksportowej i przewadze nad zagranicznymi rywalami. Przeglądy suwerenności, które dziś oznaczają chińskich dostawców powiązanych z państwem, będą potrzebować kategorii dla amerykańskich.
Dla działu zakupów to nie teoria. Premiera GPT-5.6 już pokazała, że amerykańska administracja może zdecydować, kto i kiedy dostanie najlepszy model. Udział finansowy formalizuje tę relację. Jeśli wasze krytyczne procesy działają na frontierowym API, jesteście w dole tego układu, niezależnie od tego, czy go podpisaliście.
Na co teraz uważać
Rozmowy są wstępne, a każda formalna struktura wymagałaby zapewne Kongresu, czyli miejsca, w którym czyste koncepcje stają się skomplikowane. Trzy sygnały zasługują na uwagę: czy drugie laboratorium publicznie poprze fundusz, czy administracja powiąże decyzje weryfikacyjne z udziałem, i czy idea dywidendy przetrwa kontakt z prawdziwą legislacją. Precedens waży więcej niż procent. Gdy kapitał staje się walutą regulacyjnego pokoju w AI, każda przyszła negocjacja zaczyna się od tej ceny.
Czytaj dalej: Nvidia pobiera już czynsz od własnych chipów · Tokeny AI mają teraz godziny szczytu
