De prijs die je ziet, bevat het tekort al

Loop vandaag bij Coolblue of MediaMarkt binnen voor een middenklasse-laptop en het prijskaartje lijkt normaal. Dat is het niet. De wereldwijde DRAM-contractprijzen stegen in het eerste kwartaal van 2026 met naar schatting 90 tot 95 procent en klommen in het tweede verder, terwijl geheugenmodules en SSD's in de winkel nog harder opliepen. Een 32GB DDR4-kit die eind 2025 60 tot 90 dollar kostte, vroeg in januari al 150 tot 180 dollar.

Fabrikanten kunnen dat niet stil opvangen. Dell, HP, Lenovo, Acer en ASUS waarschuwden voor 15 tot 20 procent hogere prijzen in hun 2026-reeksen, en waar ze de prijs vasthouden, snijden ze in de specificatie. In Nederland betekent dat: hetzelfde geld koopt vandaag een machine met minder geheugen of een kleinere schijf dan een jaar geleden.

Waarom het ertoe doet: AI-datacenters eten je RAM op

De oorzaak ligt een bedrijfstak verderop dan de toonbank. Microsoft, Google, Meta en Amazon kopen geheugen met hoge bandbreedte voor hun AI-versnellers op een schaal die de consumentenmarkt klein maakt, en de drie bedrijven die bijna al het geheugen ter wereld maken, Samsung, SK Hynix en Micron, hebben hun beperkte capaciteit op die onderdelen met hogere marge gericht. Elke wafer die een HBM-stapel voor een Nvidia-GPU wordt, is een wafer die geen module in een middenklasse-telefoon wordt.

Daarom bereikt de druk zelfs consumentenapparaten. Geheugen is ongeveer een vijfde van de materiaalkosten van een middenklasse-telefoon en een merkbaar deel van elke laptop, dus als het groothandelsonderdeel verdubbelt, kan het eindproduct niet vlak blijven. Het verklaart ook waarom de druk duurzaam is en niet seizoensgebonden: de vraag die het geheugen wegtrekt, is een meerjarige opbouw, geen kerstpiek.

De kern: koop nu het geheugen, niet later het apparaat

Als je weet dat je binnen het jaar een nieuwe laptop of telefoon nodig hebt, keert het tekort de gebruikelijke wacht-en-spaar-logica om. Er wordt op zijn vroegst pas eind 2027 verlichting verwacht, dus een geheugenzware aankoop uitstellen is een gok die je waarschijnlijk verliest. Koop het RAM en de opslag die je echt nodig hebt nu in een keer, want later bijkopen wordt per gigabyte duurder dan het in jaren is geweest.

Dezelfde rekensom bereikt de woonkamer. Nintendo heeft bevestigd dat de Switch 2 vanaf 1 september in heel Europa naar 499,99 euro gaat, en gelekte prijzen wijzen op stevige verhogingen bij de volgende Samsung-vouwtelefoons, beide terug te voeren op de geheugenmarkt. Voor een huishouden of klein bedrijf dat een vernieuwing plant, is het gedisciplineerde antwoord: de geheugenafhankelijke apparaten naar 2026 halen en elke vaste prijs lezen als minder capaciteit per kwartaal wachten.