Seoul legde de handel stil, en legde hem opnieuw stil

De Koreaanse beurs stopte dinsdag de handel op beide markten, de derde gelijktijdige circuit breaker van dit jaar. Bij heropening sloot de KOSPI op 6.023,66 punten, een daling van 732,09 punten oftewel 10,84 procent, na een intraday-niveau van 5.992,91. Het was de op een na grootste dagdaling in de geschiedenis van de index. De KOSDAQ sloot op 705,85 punten, 7,72 procent lager, en dook tijdens de sessie voor het eerst sinds april 2025 onder de 700.

De schade viel met ongebruikelijke precisie. Samsung Electronics sloot 13,39 procent lager op 220.000 won, de zwakste dag in bijna twee decennia. SK Hynix verloor 14,65 procent tot 1.555.000 won. In Tokio zakte Kioxia 18,33 procent. De brede indices bewogen veel minder: de Nikkei 225 gaf 4 procent prijs tot 62.364,92, de Taiwanese Taiex verloor 4,7 procent met TSMC 3 procent lager, en de Hang Seng sloot zelfs 0,4 procent hoger. Sjanghai verloor 1,2 procent.

Dit was een geheugenuitverkoop in de kleren van een beurskrach. Aandelenanalist Jing Jie Yu omschreef de markt als vermoedelijk geschrokken van de Chinese vooruitgang in apparatuur voor chipproductie en van wat dat betekent voor de concurrentiepositie van de gevestigde leiders in chips en apparatuur. De directe aanleiding was een staatsbedrijf uit Sjanghai dat is begonnen met de productie van immersie-DUV-lithografiemachines, een categorie die het Veldhovense ASML feitelijk bezat, met een aangekondigd plan van vijf eenheden dit jaar en ongeveer twintig in 2027 voor ChangXin Memory, SMIC en Hua Hong.

De machine is een DRAM-machine, en HBM is geen DRAM-probleem

De machine die de markt in beweging bracht, kan het product dat de markt waardeerde niet bouwen. Immersie-DUV is het werkpaard van gewoon geheugen en volwassen logica. Geheugen met hoge bandbreedte, het gestapelde product dat naast een AI-versneller zit, loopt ergens anders vast. De beperking zit deels in de volgende lithografiestap, waar analisten die de Chinese geheugenopbouw volgen oordelen dat EUV onvermijdelijk wordt voor het modernste DRAM en voor HBM, en EUV blijft in China in het prototypestadium terwijl DUV als gecommercialiseerd geldt. Chinese DUV is echt; Chinese EUV is nog geen product.

De andere beperking heeft niets met lithografie te maken. Die zit in de assemblage. De Amerikaanse exportcontroles van december 2024 noemden uitdrukkelijk de apparatuur voor doorverbindingen door het silicium, voor etsen en voor de bijbehorende stapelstappen, precies de gereedschapsketen die DRAM-chips tot een HBM-stapel maakt. Een land kan een geloofwaardige DUV-lijn bezitten en toch geen concurrerende HBM kunnen stapelen, omdat beide problemen met verschillende machines worden opgelost.

Het generatieverschil blijkt uit de routekaarten. ChangXin heeft HBM2 in serieproductie, ging in de eerste helft van 2026 over op HBM3 en mikt op HBM3E in 2027. Samsung levert sinds februari 2026 HBM4, en SK Hynix zou bijna twee derde van de HBM4-toewijzing van Nvidia voor het Vera Rubin-platform in handen hebben. Nvidia vraagt datasnelheden boven 10 gigabit per seconde tegenover een JEDEC-norm van 8. Op dat specifieke product en die specifieke specificatie is het gat twee generaties breed, en de machines die het zouden dichten vallen onder controle.

Niets hiervan maakt het Chinese programma onserieus. Het maakt het voorlopig een programma voor gewoon DRAM, en dat is iets anders dan een HBM-programma. Dat verschil is het hele argument.

Waarom de uitverkoop geen overreactie was

De voor de hand liggende conclusie uit de vorige paragraaf is dat de markt het mis had, en juist die conclusie klopt niet. Ze zou kloppen als gewoon DRAM nog het bijproduct met dunne marge was dat het het grootste deel van het afgelopen decennium is geweest. Dat is het niet meer. Gewoon server-DRAM is geherwaardeerd tot ongeveer 1,30 dollar per gigabit, dicht bij wat HBM3E, het paradepaardje van Nvidia, opbrengt. De schaarste die gewone apparaten duurder maakt voor een Nederlandse koper heeft gewoon geheugen tegelijk in de premiumprijzen geduwd.

Dat verandert wat een Koreaanse geheugenfabrikant eigenlijk is. Een groot deel van de winst van vandaag wordt verdiend op het product dat een Chinese tweede bron ooit kan bouwen, niet op het product dat zij niet kan bouwen. TrendForce verwacht dat SK Hynix in 2026 ongeveer 50 procent van de wereldwijde HBM-bitproductie houdt, tegen 59 procent in 2025, terwijl Samsung stijgt van 20 naar 28 procent. HBM is de verdedigbare helft. Het is niet de grootste helft.

De markt deed dus iets samenhangenders dan paniek. Zij schreef de winsten af die een tweede bron kan bereiken en liet staan wat die niet bereikt. Een daling van 14 procent is hoe die rekensom eruitziet wanneer je haar in één middag toepast. Het bevestigende detail is de Amerikaanse notering van SK Hynix, die sloot op 143 dollar tegenover een introductieprijs van 149 en daarmee een notering van amper enkele maanden oud volledig teruggaf.

Wat er verandert in uw contract, en wanneer

Voor iedereen die geheugen koopt, in servers of in apparaten, luidt het eerlijke antwoord dat dinsdag de datum heeft veranderd, niet de prijs. Vijf machines dit jaar en ongeveer twintig in 2027 is een leverschema, en machines moeten worden geïnstalleerd, gekwalificeerd en op rendement gebracht voordat ze verkoopbare onderdelen opleveren. Verlichting op gewoon DRAM uit deze bron is een kwestie van 2028 en 2029. Elk budget voor 2027 dat ervan uitgaat dat Chinees aanbod eerder komt, steunt op een schema dat niemand heeft gepubliceerd.

Wat wel verandert is de contractduur, en slechts in één segment. Biedt een leverancier een meerjarige vastprijsafspraak aan met geheugen verwerkt in de hardwareregel, dan dragen de segmenten nu verschillend risico. Leg lang vast waar de tweede bron niet komt, dat is HBM-gebonden capaciteit, en houd de looptijd kort waar zij wel komt, dat is DDR5 en LPDDR5X. Een vijfjarige vaste prijs getekend op het hoogtepunt van een schaarste is een slecht instrument in precies het segment dat een concurrent tegemoet ziet.

De praktische versie is een clausule, geen voorspelling. Vraag om een prijsherzieningstrigger op het deel gewoon geheugen, gekoppeld aan een gepubliceerde index, houd die regel op twee of drie jaar, en laat het versnellergebonden geheugen op de looptijd die u toewijzing oplevert. U voorspelt niet wanneer Chinees DRAM arriveert. U weigert vier jaar lang een schaarsteprijs te betalen nadat het is gearriveerd.

En behandel de koersen voor wat ze zijn. Een beweging van 14 procent is een uitspraak over de marge van een leverancier in 2028. Uw stuksprijs volgend jaar wordt bepaald door wafertoewijzing, door contracten en door wie er voor u in de rij staat. Die twee dingen hangen samen, maar het is niet hetzelfde getal, en dinsdag bewoog er maar één.