Wat Fraunhofer en SAP op 3 augustus publiceerden

Twee Fraunhofer-instituten deden het technische werk: het Institut für Software- und Systemtechnik (ISST) en het Institut für Angewandte und Integrierte Sicherheit (AISEC). SAP deed mee als industriële partner. Samen publiceerden zij, binnen het Europese IPCEI-CIS-programma, het Important Project of Common European Interest voor de volgende generatie cloudinfrastructuur en -diensten, op 3 augustus 2026 ApeiroRA, de Apeiro-referentiearchitectuur, als opensourceblauwdruk.

ApeiroRA is geen draaiende dienst maar een specificatie: een gedocumenteerde set principes en interfaces voor zero trust-beveiliging, confidential computing, geautomatiseerd levenscyclusbeheer, digital twins voor resource-optimalisatie en AI-ondersteund operationeel beheer, gepubliceerd zodat iedereen het kan lezen, implementeren en controleren.

Het probleem van 70 procent waar dit tegenover staat

Microsoft, Amazon en Google Cloud beheersen samen ongeveer 70 procent van de Europese cloudinfrastructuurmarkt, een concentratie die drie Amerikaanse bedrijven onevenredige invloed geeft op prijzen, voorwaarden voor dataresidentie en de werkelijke kosten van een latere overstap. Fraunhofers eigen aankondiging plaatste ApeiroRA expliciet tegenover die afhankelijkheid, niet als een abstract soevereiniteitsgebaar maar als een technisch antwoord erop.

Het uitgesproken doel is workloadmobiliteit: applicaties moeten dynamisch kunnen bewegen tussen gecentraliseerde datacenters en edgelocaties dicht bij de werkelijke plek waar data ontstaat, wat de latency- en bandbreedtekosten verlaagt van het sturen van alles via een handvol verre hyperscalerregio's, zonder dat ze bij elke verplaatsing herschreven hoeven te worden.

Waarom eerdere pogingen tot soevereine cloud opnieuw lock-in creëerden

De meeste producten die tot nu toe onder het soevereiniteitslabel zijn verkocht, waren de eigen stack van een enkele leverancier: een controlelaag, een roadmap, een prijslijst, verpakt in een nationale of Europese merkidentiteit. Overstappen naar een andere leverancier kost later evenveel als overstappen van elke willekeurige hyperscaler, omdat de lock-in nooit afhing van welke vlag boven het datacenter hing.

De test die het verschil blootlegt is eenvoudig: kan de definitie van een workload worden overgedragen aan een tweede, ongerelateerde leverancier en daar draaien zonder herschrijven. Bij een propriëtaire soevereine stack is het antwoord bijna altijd nee. Precies dat gat probeert ApeiroRA te dichten.

Een open referentiearchitectuur is fundamenteel iets anders

ApeiroRA wordt gepubliceerd, niet verkocht. Elke leverancier, systeemintegrator of interne IT-afdeling kan ertegen bouwen, en omdat de specificatie zelf openbaar is, blijft een workload die in ApeiroRA-termen is beschreven overdraagbaar tussen elke implementatie, in plaats van vastgeklonken aan de productcyclus van een enkel bedrijf. Dat is het structurele verschil tussen een referentiearchitectuur en een propriëtair platform met een soevereiniteitslabel erop.

Andreas Schlosser van SAP omschreef de samenwerking in Fraunhofers eigen aankondiging als het samenbrengen van de methodologische diepgang en gestructureerde aanpak van Fraunhofer met de productervaring van SAP, om, in zijn woorden, verifieerbare en overdraagbare oplossingen te maken. Verifieerbaar en overdraagbaar zijn precies de twee eigenschappen die een soevereiniteitsproduct van een enkele leverancier structureel niet kan bieden, hoe oprecht het woord soevereiniteit ook wordt gebruikt.

NeoNephos en de vraag die een inkoopteam nu zou moeten stellen

De resultaten komen terecht bij de NeoNephos Foundation, een project binnen Linux Foundation Europe dat werkt aan opensource soevereine cloudtechnologie. Die plaatsing telt bijna net zo zwaar als de specificatie zelf: de governance ligt bij een non-profitstichting en niet bij SAP of een enkele implementator, wat de architectuur open houdt, zelfs als leveranciers er commerciële producten op bouwen.

Voor een IT-inkoper in de Europese Unie of het Verenigd Koninkrijk is de praktische stap om vanaf nu een enkele vraag toe te voegen aan elke evaluatie van een leverancier van soevereine cloud: is diens architectuur gedocumenteerd tegen een open, publiek controleerbare referentiestandaard zoals ApeiroRA, of is het een eigen propriëtair ontwerp. Het eerste antwoord koopt overdraagbaarheid. Het tweede koopt een nieuwe leverancier die vroeg of laat weer verlaten moet worden.

Lees hierna: Uw bedrijfsdata kreeg een Europees AI-lab  |  Bonn spreekt SAP vrij, Brussel wijzigt uw contract