New Mexico maakt van een boete een verplichting

Wat de rechtbank in New Mexico heeft opgelegd

Op 6 augustus 2026 oordeelde rechter Bryan Biedscheid, een staatsrechter van de districtsrechtbank in Santa Fe, New Mexico, dat Meta Platforms via zijn producten Facebook en Instagram een 'publieke hinder' had gecreëerd naar het recht van New Mexico. De zaak was in 2023 aangespannen door de attorney general van New Mexico, Raul Torrez, die stelde dat Meta's producten in de staat een geestelijke-gezondheidscrisis onder jongeren hadden veroorzaakt en kinderen en tieners hadden blootgesteld aan uitbuiting door seksuele roofdieren.

Deze uitspraak sluit de tweede van twee fasen van de procedure af. Ze volgt op een jury-uitspraak van maart 2026 in dezelfde zaak, die Meta al veroordeelde tot betaling van 375 miljoen dollar aan civiele sancties. De nieuwe uitspraak voegt daar 567 miljoen dollar aan toe, over vijf jaar gestort in een herstelfonds: 420 miljoen dollar naar een fonds voor de behandeling van jongeren, de rest naar preventie- en screeningsprogramma's. Samen komt de blootstelling van New Mexico aan Meta over beide fasen van deze ene zaak nu op 567 miljoen dollar bovenop de eerdere 375 miljoen dollar.

Dezelfde uitspraak legt een besluit op dat vijf jaar van kracht blijft. Daaronder moet Meta het gebruik van Facebook en Instagram door tieners beperken tot 90 uur per maand, meldingen aan minderjarigen beperken, de controle op contact van volwassenen met minderjarigen aanscherpen, waarborgen toevoegen aan AI-chatbots die minderjarigen kunnen bereiken, en de beoordeling van meldingen over seksueel kindermisbruikmateriaal versterken. Meta heeft laten weten in beroep te gaan tegen de uitspraak, en zei dat het al werkt aan het opsporen en verwijderen van schadelijke content van zijn platforms.

Waarom de juridische theorie het echte nieuws is

De leer van publieke hinder is al eerder tegen andere sectoren gebruikt, het zichtbaarst tegen opioïdefabrikanten, bijna altijd resulterend in een betaling. Nieuw hier is wat de rechtbank in New Mexico aan die theorie heeft gekoppeld: niet alleen een fonds, maar een afdwingbare, rechterlijk gecontroleerde verandering in hoe het product zelf werkt. Het is de eerste keer dat een Amerikaanse rechtbank een vaststelling van publieke hinder gebruikt om een groot platform een operationele, op uren gebaseerde gebruikslimiet op te leggen, in plaats van genoegen te nemen met een boete.

Het verschil is niet cosmetisch. Een boete, zelfs een grote, is een kostenpost die een bedrijf van Meta's omvang binnen een kwartaal kan opvangen en achter zich kan laten. Een door de rechter opgelegde gebruikslimiet, afgedwongen via een vijfjarig besluit, is van andere aard: het is een ontwerpbeperking die het bedrijf daadwerkelijk moet bouwen, uitrollen, bewaken en blijven onderhouden, onder voortdurend rechterlijk toezicht, jarenlang nadat de nieuwscyclus alweer verder is getrokken.

Dat is het detail dat de moeite waard is om bij stil te staan. Een betaling sluit een hoofdstuk af. Een besluit opent er een dat vijf jaar duurt, met een rechter die kan controleren of de gebruikslimiet, de beperkingen op meldingen en de controles op contact met volwassenen daadwerkelijk werken zoals opgelegd.

Wat dit betekent voorbij New Mexico

De attorney general van New Mexico bouwde deze zaak alleen op, maar de theorie bestaat nu als bruikbaar sjabloon. Andere Amerikaanse attorneys general die vergelijkbare claims tegen Meta of andere platforms voeren, kunnen wijzen op een besluit dat een operationele gebruikslimiet opleverde, niet alleen een schikkingscheque, als bewijs dat rechtbanken bereid zijn verder te gaan dan geld.

Dezelfde logica strekt zich aannemelijk uit voorbij de Verenigde Staten. De Digital Services Act van de Europese Unie bevat al eigen bepalingen over minderjarigen en over manipulatief ontwerp, en de Britse Online Safety Act doet hetzelfde. Toezichthouders die onder die kaders opereren, beschikken nu over een concreet voorbeeld, uit een ander rechtssysteem, van een rechtbank die operationele controles oplegt in plaats van een betaling als volledig herstel te accepteren.

Wat een EU- of VK-aanbieder nu zou moeten controleren

Voor elk bedrijf in de EU of het Verenigd Koninkrijk dat een platform, app of dienst exploiteert met een aanzienlijk aandeel gebruikers onder de 18 jaar, van games en ed-tech tot consumenten-apps met chat of door gebruikers gegenereerde content, verschuift de praktische kwestie naar waar het plafond van het juridische risico ligt. 'We betalen als we verliezen' is niet langer het slechtste scenario. Het slechtste scenario omvat nu ook het bevel om de gebruiksmechaniek van je product te herontwerpen en daarbij onder rechterlijk toezicht te opereren.

De concrete stap is een audit, geen afwachten. Controleer of je product al afdwingbare, controleerbare gebruikslimieten en waarborgen tegen contact van volwassenen met minderjarigen ingebouwd heeft in het product zelf, in plaats van regels die alleen in een beleidsdocument staan en nergens daadwerkelijk worden afgedwongen waar een gebruiker, of een rechtbank, het zou kunnen controleren.

Lees hierna: Meta's beeld-AI zoekt nu op het web om te tekenen  |  Oostenrijk telt al 5 procent bij uw Google-rekening op