Het document dat dertien dagen voor de deadline kwam

De Commissie publiceert niet vaak richtsnoeren met zo weinig speling. Op 20 juli 2026 keurde zij de richtsnoeren goed voor de uitvoering van de transparantieverplichtingen voor bepaalde AI-systemen op grond van artikel 50 van de AI-verordening, en publiceerde ze. De verplichtingen die daarin worden toegelicht, gelden vanaf 2 augustus 2026. Dat zijn dertien dagen tussen de definitieve tekst en de datum die zij beschrijft.

Het ontwerp was al sinds 8 mei openbaar en de consultatie erover sloot op 3 juni, dus voor wie meelas is hier niets verrassends aan. Wat maandag veranderde, is dat de uitleg niet langer voorlopig is. Richtsnoeren van dit type scheppen geen verplichtingen, want dat heeft artikel 50 al gedaan. Zij zetten uiteen hoe de Commissie en de nationale toezichthouders het artikel willen lezen, en dat is precies wat een Europese ondernemer nodig heeft voordat hij geld in een proces steekt.

Twee plichten, en ze komen op verschillende bureaus terecht

Die tweedeling is het hele verhaal. Artikel 50 legt de ene reeks plichten bij aanbieders en een andere bij gebruiksverantwoordelijken. Aanbieders moeten ervoor zorgen dat een systeem dat gebouwd is om rechtstreeks met een mens om te gaan, die mens laat weten dat hij met een AI te maken heeft, en zij moeten AI-gegenereerde of gemanipuleerde uitvoer zo markeren dat die in machineleesbare vorm herkenbaar is. Gebruiksverantwoordelijken dragen een beperktere maar persoonlijkere lijst: mensen laten weten wanneer zij naar een deepfake kijken, wanneer zij te maken krijgen met emotieherkenning of biometrische categorisering, en wanneer zij AI-gegenereerde tekst lezen die over een aangelegenheid van algemeen belang is gepubliceerd zonder menselijke controle of redactioneel toezicht.

De meeste Europese bedrijven hebben het afgelopen jaar de AI-verordening gelezen als een probleem van hun leveranciers, en onze eigen berichtgeving over 2 augustus wees dezelfde kant op, omdat de regels voor AI-modellen voor algemene doeleinden die op die dag ingaan onmiskenbaar op de labs zijn gericht. De richtsnoeren nemen die geruststelling weg. De helft van artikel 50 die de gebruiksverantwoordelijke aangaat, hecht zich aan het bedrijf dat het systeem voor zijn eigen publiek zet, en daaronder ligt geen drempel voor bedrijfsomvang.

De markering die u niet zelf kunt aanbrengen

De eis van machineleesbare markering verdient aparte aandacht, want dit is de enige plicht die een ondernemer niet kan afdoen door zijn eigen gedrag te veranderen. Herkomst zo inbedden dat een derde kan vaststellen dat uitvoer door een machine is gemaakt, moet gebeuren waar die uitvoer ontstaat, en dat is binnen het systeem van de leverancier. Markeert de software waarvoor u een licentie nam niet wat zij uitstuurt, dan krijgt geen enkel intern beleid dat merkteken er alsnog in.

Daarmee wordt een technische vraag een inkoopvraag met een datum erop. Vraag elke leverancier van generatieve AI in uw omgeving schriftelijk of zijn uitvoer vandaag machineleesbaar is gemarkeerd, in welke vorm, en of hij de praktijkcode van de Commissie over transparantie van door AI gegenereerde inhoud heeft ondertekend. Die antwoorden zijn nu goedkoop te verzamelen en duur te reconstrueren zodra een toezichthouder erom vraagt. Een leverancier die daar binnen veertien dagen geen antwoord op heeft, vertelt u iets over de komende twaalf maanden.

De uitzondering is in feite een opdracht

Lees de plicht van de gebruiksverantwoordelijke over AI-gegenereerde tekst nauwkeurig en u vindt een voorwaarde en geen verbod. De informatieplicht ontstaat wanneer tekst over een aangelegenheid van algemeen belang wordt gepubliceerd zonder menselijke controle of redactioneel toezicht. Waar een bij naam bekende persoon het stuk beoordeelt en er voor publicatie verantwoordelijkheid voor neemt, ontstaat die plicht niet op dezelfde manier. De wet beschrijft een redactioneel proces en zet een prijs op het ontbreken ervan.

Voor wie een contentafdeling, een bedrijfsblog, een redactie of een kennisbank voor klanten draait, is dat een helderder opdracht dan regelgeving doorgaans oplevert. Zoek uit welke kanalen een vaste eindredacteur hebben en welke niet. De kanalen zonder eindredacteur krijgen een label of een beoordelaar. Een derde mogelijkheid die een inspectie doorstaat is er niet, en die rol inrichten is de variant die de tekst ook beter maakt.

Wat er voor 2 augustus moet liggen

Drie stukken, en voor geen daarvan hebt u een advocaat nodig om te beginnen. Een inventaris van één pagina met elke plek waar uw organisatie AI-uitvoer laat zien aan iemand buiten het bedrijf, met per plek de aantekening of een mens die uitvoer voor publicatie beoordeelt. Een schriftelijk antwoord van elke leverancier van generatieve AI over machineleesbare markering. En een korte interne notitie waarin staat wie wanneer heeft besloten welke kanalen een label krijgen, want een gedateerd besluit is het grootste deel van wat een toezichthouder bij een bedrijf van gewone omvang wil zien.

Duur is dat allemaal niet. De kosten komen als 2 augustus voorbijgaat en niemand in het pand kan zeggen welk deel van uw publieke tekst door een machine is geschreven en wie het heeft gecontroleerd. Dertien dagen was een korte termijn. Het is genoeg voor een lijst, en bij die lijst begint het volgende gesprek.

Lees hierna: Brussel keurt AI voordat die u bereikt  |  Op 2 augustus worden de EU AI-boetes echt