Osoba, która planuje twoje posty, nigdy o tym nie słyszała

Ryzyko w twojej firmie spoczywa na tym, kto klika "zaplanuj" pod twoimi postami, a ta osoba niemal na pewno nie wie, że wiąże się z tym europejski termin. Jest wtorkowe popołudnie. Ktoś z twojego zespołu marketingu ma w narzędziu do planowania jedenaście postów napisanych przez AI, rozłożonych na najbliższe dwa tygodnie. Dwa z nich streszczają zmianę przepisów w twojej branży. Jeden przerabia historię klienta. Nikt nie przeczytał ich linijka po linijce od chwili, gdy wygenerował je model, bo cały sens tego procesu polegał na tym, że nikt nie będzie musiał. Kolejka wychodzi. Wychodzi w ten sposób od miesięcy.

10 czerwca 2026 roku Komisja Europejska opublikowała ostateczną wersję unijnego Kodeksu postępowania w zakresie przejrzystości treści generowanych przez sztuczną inteligencję. Komisja stwierdza, że artykuł 50 ust. 2, 4 i 5 aktu o sztucznej inteligencji zaczyna obowiązywać od 2 sierpnia 2026 roku. Większość tego, co napisano o tej dacie, potraktowała ją jako problem dostawcy, sprawę dla firm budujących modele, do rozwiązania znakami wodnymi i narzędziami do wykrywania. To odczytanie to połowa przepisu. Artykuł 50 ust. 4 nie wskazuje na twojego dostawcę. Wskazuje na podmiot stosujący, a podmiotem stosującym jest firma, która opublikowała te jedenaście postów.

Jest formularz, jest na nim data, a ta data jest bliżej niż 2 sierpnia. FAQ Komisji dotyczące podpisywania mówi wprost: "Aby znaleźć się na liście pierwszych sygnatariuszy, która zostanie opublikowana przed ogólną datą rozpoczęcia stosowania aktu o sztucznej inteligencji, czyli 2 sierpnia 2026 roku, sygnatariusze muszą złożyć wypełnione formularze do 27 lipca 2026 roku, do godziny 18:00 CEST." Za dziesięć dni, o szóstej wieczorem czasu brukselskiego. Osoba z otwartym narzędziem do planowania nie ma powodu o tym wiedzieć i żaden mechanizm w twojej firmie jej tego nie powie.

27 lipca, nie 22 lipca, i dlaczego ta różnica kosztuje

Duża część prasy branżowej podała ten termin jako 22 lipca i jest to błąd. Data 22 lipca jest prawdziwa, ale należy do innego instrumentu. To termin dla sygnatariuszy Kodeksu postępowania GPAI, który jest odrębnym kodeksem o odrębnym zakresie i odrębnym gronie sygnatariuszy. Własna strona Komisji poświęcona Kodeksowi postępowania w zakresie przejrzystości treści generowanych przez sztuczną inteligencję podaje 27 lipca 2026 roku, godzina 18:00 CEST. Nigdzie nie wspomina o 22 lipca. Dwa unijne kodeksy dotyczące AI, o sąsiadujących terminach z końca lipca, zostały ze sobą pomylone, a błąd poszedł dalej.

Nie wymieniamy tytułów, bo nie chodzi o to, kto się pomylił. Chodzi o to, co ten błąd robi czytelnikowi. Jeśli przyjąłeś 22 lipca za swój termin i jesteś jedną z firm, które by podpisały, zbudowałeś już wewnętrzny harmonogram wokół daty, która nie dotyczy potrzebnego ci kodeksu. Jeśli zauważyłeś sprzeczność i założyłeś, że wcześniejsza data jest bezpieczniejsza, postawiłeś rozsądną hipotezę, która akurat dotyczy zupełnie innego dokumentu. Żaden z tych czytelników nie jest niedbały. Obaj pracują na relacjach, a nie na źródle.

Wskazówka jest tu wąska i jest najbardziej użyteczną rzeczą w tym tekście. Nie bierz tej daty również od nas. Otwórz własną stronę Komisji Europejskiej poświęconą Kodeksowi przejrzystości i sam odczytaj z niej termin, zanim zaczniesz działać. Zajmuje to cztery minuty i rozstrzyga sprawę raz na zawsze. Przy przepisie obwarowanym taką sankcją cztery minuty przy źródle pierwotnym to najtańsza praca w twoim tygodniu, a Komisja publikuje je właśnie po to, żeby nikt nie musiał polegać na cudzej relacji z tego, co tam napisano.

Dwie sekcje, a potrzebujesz zapewne tylko drugiej

Kodeks ma dwie sekcje, a podmiot stosujący może podpisać samą drugą, nie biorąc na siebie żadnego z obowiązków dostawcy z pierwszej. Sekcja 1 obejmuje znakowanie i wykrywanie treści generowanych przez AI. Wiąże dostawców na mocy artykułu 50 ust. 2, czyli firmy, które budują i dostarczają systemy AI. Jeśli kupujesz modele, zamiast je budować, sekcja 1 nie opisuje ciebie. Sekcja 2 obejmuje oznaczanie deepfake'ów oraz tekstów wygenerowanych lub zmanipulowanych przez AI, publikowanych w celu informowania opinii publicznej o sprawach leżących w interesie publicznym. Wiąże podmioty stosujące na mocy artykułu 50 ust. 4. To twoja firma.

FAQ Komisji dotyczące podpisywania potwierdza, że podmiot stosujący może podpisać sekcję 2 samodzielnie. Znaczy to więcej, niż brzmi. Powód, dla którego większość właścicieli wrzuciła cały ten temat do szuflady z problemami dostawców, jest taki, że język znakowania i wykrywania brzmi jak praca inżynierska, której nie potrafią wykonać i której nie powinni brać na siebie. Mają w tym rację i nie jest to praca, którą powinni przejmować. Ale połowa Kodeksu dotycząca podmiotu stosującego daje się oddzielić, a jej podpisanie nie ciągnie za sobą połowy dostawcy.

Podpis kupuje domniemanie zgodności, znów zgodnie z FAQ Komisji dotyczącym podpisywania. To jest praktyczna nagroda i warto jasno określić jej rozmiar. Domniemanie zgodności nie daje immunitetu i nie jest certyfikatem. Przesuwa pozycję wyjściową: twoja praktyka oznaczania jest domniemana jako spełniająca obowiązek, zamiast być domniemana jako sprawa otwarta. Dla firmy, która publikuje treści tworzone z pomocą AI i chciałaby robić to dalej po 2 sierpnia, kosztem tej zmiany jest formularz złożony do 27 lipca.

Arytmetyka kary odwraca się, jeśli jesteś MŚP

Liczba, którą wszyscy cytują, to pułap dla dużych firm, a dla MŚP wzór działa w drugą stronę. Artykuł 99 ust. 4 aktu o sztucznej inteligencji obejmuje obowiązki w zakresie przejrzystości dla dostawców i podmiotów stosujących zgodnie z artykułem 50. Pułap brzmi: "do 15 000 000 EUR lub, jeżeli naruszającym jest przedsiębiorstwo, do 3 % jego całkowitego rocznego światowego obrotu z poprzedniego roku obrotowego, w zależności od tego, która z tych kwot jest wyższa." To jest zdanie, które poszło w świat. Jest prawdziwe i nie jest całym przepisem.

Artykuł 99 ust. 6 stanowi, że w przypadku MŚP, w tym startupów, kara zostaje obniżona do niższej z mających zastosowanie kwot, a nie do wyższej. Prawie wszystkie relacje to pomijają. Przeczytaj oba przepisy razem, a arytmetyka odwraca się wraz z wielkością firmy. Dla dużego przedsiębiorstwa 15 milionów i 3 % światowego obrotu to dwie kandydujące kwoty i rządzi większa. Dla MŚP to te same dwie kandydujące kwoty i rządzi mniejsza. Przepis jest zasadą obniżenia, a nie zwolnieniem, a pułap, który z niego wychodzi, wciąż jest realną liczbą, potrafiącą urosnąć w zestawieniu z małym bilansem.

Ostrożnie z tym i nie pozwól, żeby udźwignęło więcej, niż może. Nie znaczy to, że MŚP są poza artykułem 50. Nie zmienia to daty rozpoczęcia stosowania 2 sierpnia, samych obowiązków ani terminu podpisania 27 lipca. Zmienia liczbę, którą właściciel powinien mieć w głowie, decydując, ile jest mu to warte. Jeśli rozdzielałeś uwagę według nagłówkowej kwoty, a twoja firma jest MŚP, mierzyłeś niewłaściwe ryzyko, a to właściwe wciąż warto zmierzyć porządnie.

Dowodem zgodności jest człowiek z nazwiskiem, nie oprogramowanie

Droga przez artykuł 50 ust. 4 nie prowadzi przez znak wodny, detektor ani klauzulę w umowie z dostawcą, lecz przez osobę, której nazwisko stoi przy materiale. FAQ Komisji opisujące Kodeks mówi, że "zawiera on również praktyczne wskazówki dotyczące projektowania, umiejscowienia i prezentacji oznaczeń, zastrzeżeń lub ikon, uwzględniając jednocześnie szczególne reżimy dla utworów artystycznych, twórczych, satyrycznych, fikcyjnych lub analogicznych, a także przypadków obejmujących przegląd przez człowieka i odpowiedzialność redakcyjną." Przeczytaj ten ostatni fragment powoli. To jest szczególny reżim dla przypadków obejmujących przegląd przez człowieka i odpowiedzialność redakcyjną. Nie jest to zwolnienie blankietowe i nie jest to luka, a kto sprzedaje ci to jako jedno albo drugie, obiecuje za dużo.

Zestaw to teraz z tym, jak faktycznie budowane są procesy pracy z treściami AI. Proces, który maksymalizuje oszczędności etatowe, to ten, w którym model generuje, narzędzie planujące publikuje, a pomiędzy nimi nikt niczego nie czyta. Na tym polega cały biznesowy sens. To także dokładnie ten proces, w którym nie ma przeglądu przez człowieka ani odpowiedzialności redakcyjnej, co oznacza, że jest to proces, który traci reżim mający go objąć. Im taniej prowadzisz ten potok, tym więcej z własnego udogodnienia Kodeksu oddajesz. Nic w tym nie jest problemem technicznym, więc nic w tym nie ma technicznego rozwiązania.

Mechanika jest pozbawiona dramatyzmu. W kwestii oznaczeń FAQ Komisji wskazuje na "opcjonalną unijną ikonę w trzech wariantach, na której podmioty stosujące mogą się oprzeć, aby łatwo wdrożyć obowiązek oznaczania z aktu o sztucznej inteligencji w spójny i skuteczny sposób." Opcjonalną i w trzech wariantach. W kwestii terminów systemy AI wprowadzone do obrotu przed 2 sierpnia 2026 roku dostają przestrzeń: "Te systemy AI korzystają z okresu przejściowego na dostosowanie się do 2 grudnia 2026 roku." Ten okres przejściowy dotyczy systemów, a nie twojej praktyki publikacyjnej, i nie przesuwa formularza z 27 lipca ani stosowania artykułu 50 ust. 4 od 2 sierpnia. Tym, co je przesuwa, jesteś ty, decydując, czyje nazwisko stanie przy pracy.

Czytaj dalej: 2 sierpnia kary UE za AI stają się realne  |  Od 2 sierpnia treści AI i chatboty muszą ujawnić, że to maszyna