Een gebruikerswens ingewilligd twee weken na een deadline

Het Gemini-team van Google maakte van een klacht over gebruiksgemak vrijwel van de ene op de andere dag een vaste functie. Vicepresident Josh Woodward had zijn volgers op X gevraagd naar hun grootste frustratie met het product; het verwijderen van het zichtbare watermerk in de hoek van Nano Banana-afbeeldingen, met Omni gegenereerde video en Lyria-muziekstukken kwam terug als een van de tien meest genoemde antwoorden. Op 14 augustus 2026 kondigde Woodward aan dat Gemini en Google's videoeditor Flow binnen enkele dagen een schakelaar krijgen onder Instellingen > Media-watermerk, waarmee gebruikers het zichtbare merkteken voor elke toekomstige generatie aan of uit kunnen zetten. Ondersteuning in Zoeken volgt later.

Het is de timing die van een kleine gebruiksvriendelijkheidsfix een beleidsverhaal maakt. Twaalf dagen eerder was de handhavingsmachinerie achter de transparantieregels van de EU AI Act voor het eerst ingeschakeld, waarbij het AI-bureau van de Europese Commissie net de bevoegdheid kreeg om precies het type bedrijf te onderzoeken en te beboeten dat Google is.

Wat artikel 50 werkelijk vereist

De transparantieverplichtingen uit artikel 50 van de EU AI Act werden op 2 augustus 2026 afdwingbaar, aldus het AI-bureau van de Europese Commissie, dat sindsdien technische documentatie kan opvragen bij aanbieders van AI-modellen voor algemene doeleinden, hun modellen kan beoordelen, risicobeperking kan eisen en boetes kan opleggen tot 15 miljoen euro of 3 procent van de wereldwijde jaaromzet, wat hoger is. De kern van de regel is dat door AI gegenereerde of gemanipuleerde beeld-, video-, audio- en tekstinhoud op een machineleesbare en als kunstmatig herkenbare manier moet worden gemarkeerd, waarbij deepfakes in het bijzonder een duidelijk label moeten dragen.

Niets in het gepubliceerde materiaal van het AI-bureau specificeert dat het merkteken zichtbaar moet zijn voor een mens. Precies in die leemte past Google's productbeslissing nu.

De weddenschap achter de schakelaar

Google's standpunt, door Woodward ronduit verwoord, is dat het onzichtbare digitale SynthID-watermerk en de C2PA-inhoudsmetadata bij het bestand blijven, ongeacht wat de zichtbare watermerkinstelling doet. Beide zijn in letterlijke zin machineleesbaar: een detectietool of een C2PA-bewuste toepassing kan ze uitlezen, ook al ziet een persoon die naar de afbeelding kijkt niets. Dat is een verdedigbare lezing van de tekst van artikel 50. Het is ook een ander product dan velen verwachtten die de publieke lancering van de EU AI Act volgden, dichter bij een zichtbaar label waarop je met eigen ogen kon vertrouwen.

Het praktische effect is dat de last van het detecteren van AI-inhoud verschuift van de kijker naar de software die deze toevallig gebruikt, en de meeste consumentenapps, social feeds en berichtenclients draaien vandaag geen SynthID-detector en lezen geen C2PA-velden.

Wat een EU-bedrijf dat AI-media publiceert deze week moet controleren

Elke organisatie in de EU die output van Gemini, Nano Banana of Flow gebruikt in marketing, productfotografie of sociale content, staat voor een keuze zodra de schakelaar het eigen account bereikt, en voor een tweede, minder voor de hand liggende controle: of de eigen publicatieketen C2PA-metadata uberhaupt bewaart. Veel content-managementsystemen, social media-planners en beeldcompressors verwijderen ingesloten metadata bij het uploaden als routinematige optimalisatiestap, wat betekent dat een afbeelding, zodra het zichtbare watermerk is uitgeschakeld, het eigen systeem van een bedrijf kan verlaten zonder enig detecteerbaar AI-herkomstsignaal, onzichtbaar watermerk inbegrepen, terwijl Google's bestand er wel een droeg bij het verlaten van Gemini.

Lees hierna: Google markeerde elk beeld en trok het terug  |  Google Assistant stopt op 4 september voor Gemini