De inval die de fabrikant zelf bereikte

Op 24 juli doorzochten rechercheurs een woning in Taiwan en een bureau binnen het kantoor van Nvidia in Taipei. Dat bureau was van een medewerker die het parket alleen met de achternaam Chang aanduidt. Dagen later willigde een rechtbank het verzoek van het parket van het district Keelung in om hem vast te houden, op verdenking van vervalsing van bedrijfsdocumenten en verduistering in dienstbetrekking. Het is de eerste keer dat het onderzoek naar omgeleide chips tot binnen Nvidia zelf reikt.

Er zitten inmiddels zeven mensen vast. Eén werkt voor Nvidia, twee voor Super Micro en één voor de beursgenoteerde Taiwanese printplaatfabrikant Albatron Technology. Volgens het parket vervalste de groep documenten om ongeveer vijftig servers van Super Micro, gebouwd rond Nvidia-chips waarop beperkingen rusten, naar China, Macau en Hongkong te brengen. Een deel van de machines passeerde de Taiwanese douane en werd daarna via Japan doorgestuurd.

Het antwoord van Nvidia was ongewoon droog. Een woordvoerder noemde smokkel een non-starter, wees erop dat het bedrijf via erkende partners verkoopt en exportcontroles uitvoert, en voegde toe dat omgeleide producten geen service, ondersteuning of updates krijgen. Super Micro heeft gezegd dat het gedrag dat in de Amerikaanse zaak wordt beschreven in strijd was met het eigen beleid en de eigen controles.

Het Taiwanese dossier ligt naast een veel groter Amerikaans dossier. In maart werden in de Verenigde Staten drie personen aangeklaagd, onder wie Super Micro-medeoprichter Yih-Shyan Liaw, wegens schending van de exportcontrolewet, samenspanning tot smokkel en samenspanning tot benadeling van de Verenigde Staten. De politie van Singapore nam in een verwant fraudeonderzoek een pand van meer dan veertig miljoen dollar in beslag. Drie rechtsgebieden werken nu aan dezelfde toeleveringsketen.

De aanklacht is valsheid omdat exportrecht niet beschikbaar is

Lees de tenlastelegging in plaats van de kop. Taiwan vervolgt geen exportcontroledelict en kan dat ook niet: het schenden van een Amerikaanse exportregel is naar Taiwanees recht geen misdrijf. Wat Taiwan wél kan vervolgen is een in Taiwan ingediend document dat iets onwaars beweert. De zaak steunt daarom op valsheid in geschrifte en verduistering, gewone bepalingen uit een wetboek van strafrecht dat decennia ouder is dan de AI-hausse.

Dat is geen zwakte. Zo wordt het chipcontroleregime buiten het land dat het schrijft daadwerkelijk gehandhaafd. De regel is Amerikaans, de handhaving is lokaal en die grijpt aan op het papieren spoor: douaneaangiften, eindgebruikersverklaringen, vrachtbrieven, interne accorderingen. Het gewone administratieve restproduct van een grensovergang wordt het bewijs.

Het gevolg is dat de blootgestelde kring veel breder is dan de exportregels alleen doen vermoeden. Exportcontrole bindt de exporteur. Een documentdelict bindt degene die tekende. In dit dossier raakt dat tegelijk een chipontwerper, een serverbouwer en een printplaatfabrikant, drie verschillende treden van één keten, verbonden niet door wat zij verkochten maar door wat zij verklaarden.

Tweeëntwintig miljoen tegenover tweeënhalf miljard

De twee zaken zijn van totaal verschillende omvang, en juist dat gat is het nuttigste getal in het verhaal. Het parket van Keelung waardeert de Nvidia-chips in zijn onderzoek op 700 miljoen Taiwanese dollar, ruwweg 22 miljoen dollar, verdeeld over ongeveer vijftig servers. De Amerikaanse aanklacht schrijft aan het bredere geheel 2,5 miljard dollar aan omzet voor Super Micro toe. Taiwan vervolgt dus ruim minder dan één procent van de waarde die Washington beschrijft.

Die verhouding verdient een minuut. Zij betekent niet dat de Taiwanese zaak onbeduidend is, en evenmin dat het Amerikaanse cijfer opgeblazen is. Zij betekent dat elk rechtsgebied het deel vervolgt dat het eigen wetboek kan bereiken, en het bereik van Taiwan zijn de op zijn grondgebied ingediende papieren. Vijftig servers is hoe vijftig sets documenten eruitzien.

Voor wie handhavingsrisico modelleert verandert daarmee de vorm van de blootstelling. De kans is niet evenredig aan hoeveel apparatuur er bewoog. Zij is evenredig aan hoeveel documenten zijn ondertekend, en waar. Eén verkeerd aangegeven zending in een rechtsgebied dat valsheid serieus neemt weegt zwaarder dan een veel grotere stroom die een schoon spoor achterliet.

Het toont ook de bewegingsrichting. Taiwan opende begin juli zijn eerste strafzaak op dit terrein en hield drie bestuurders van Super Micro en Albatron vast. Vier weken later houdt hetzelfde parket zeven mensen vast en is het binnen geweest in het gebouw van de chipontwerper. Onderzoeken die in dit tempo uitdijen stoppen zelden op de trede waar zij begonnen.

Wat te controleren voordat een AI-server wordt gelost

Het operationele risico voor een Nederlandse koper is niet in de eerste plaats strafrechtelijk. Het staat in Nvidia's eigen zin: omgeleide producten krijgen geen service, ondersteuning of updates. Een versnellerkaart onder beperking, gekocht via een ongewoon behulpzame tussenhandelaar, is geen apparaat met korting. Het is een kist zonder garantieaanspraak, zonder firmwarepad en zonder driveronderhoud, en in een datacentrum betekent dat: hij houdt op nuttig te zijn volgens de agenda van de leverancier, niet die van u.

Daaronder ligt een bevoegdheidsval. Geavanceerde Nvidia-onderdelen zijn van Amerikaanse oorsprong, en de Amerikaanse exportbevoegdheid reist met de onderdelen mee naar Nederland. Een wederverkoper of integrator die ze hier doorgeeft verantwoordt zich tegenover Washington net zo goed als tegenover de Centrale Dienst voor In- en Uitvoer en de Europese verordening voor tweeërlei gebruik. Het transitpatroon in het Taiwanese dossier, lokaal ingeklaard en daarna via een derde land gestuurd, is precies de vorm die van een tussenschakel een partij maakt.

Neem daarom drie documenten op in de acceptatiecriteria vóórdat apparatuur wordt gelost, niet erna: de douaneaangifte van de zending, de eindgebruikersverklaring met de werkelijke opstellingslocatie, en de schriftelijke bevestiging van een erkende Nvidia-partner dat de serienummers recht op ondersteuning dragen. Die laatste is de goedkoopste en de scherpste, want het is de enige die de fabrikant rechtstreeks beantwoordt. Een leverancier die hem niet kan leveren heeft u al verteld wat u gekocht hebt.

Lees hierna: Nvidia's echte binding is nu open source  |  De Nvidia-belasting heeft nu een tweede bron