Wat Abbott op 3 augustus gelastte

Op 3 augustus droeg de gouverneur van Texas de toezichthouder van de staat en ERCOT, de netbeheerder, op om elk datacenter dat aansluiting op het Texaanse net vraagt te controleren en te verifiëren voordat verdere goedkeuringen doorgaan. Projecten die de audit niet doorstaan zouden geen nettoegang moeten krijgen. De reden die Greg Abbott gaf was kort: "Onze hoogste prioriteit is de veiligheid en de levenskwaliteit van Texanen beschermen. Eenvoudig gezegd: Texanen komen eerst."

Het is de schaal die dit meer maakt dan een procedurele mededeling. ERCOT volgt meer dan 1.800 projecten met samen ruim 474 gigawatt aangevraagd vermogen, meer dan vijf keer de recordpiek van het net. Ongeveer 90 procent van die gevraagde capaciteit bestaat uit datacenters. Texas heeft al 335 datacenters in bedrijf en er staan er 248 gepland.

ERCOT liet weten samen met de toezichthouder aan de uitvoering te werken, en stelde intussen zijn Batch Zero-netplanningsstudie uit. Die ene zin is het werkelijke gevolg voor iedereen die vandaag een plek in de wachtrij heeft.

De audit stelt vragen die een ingenieur niet kan beantwoorden

Aansluitstudies waren altijd technische exercities: hoeveel belasting, op welk knooppunt, wat moet er in het net verzwaard worden. De Texaanse audit voegt een ander soort vraag toe. Ontwikkelaars moeten opgeven welke belastingvoordelen zij hebben gekregen, hun verwachte stroomverbruik en eventuele eigen opwek, hun waterverbruik en koelinrichting, wat zij doen om de gevolgen voor de omgeving te compenseren, en wie de installatie bezit.

Slechts twee daarvan zijn elektrisch. De rest vraagt of een project de capaciteit verdient, niet of het net die kan dragen. Energieanalist Neil Osnato omschreef de verschuiving precies: Texas ruimt niet simpelweg een te grote wachtrij op, het herdefinieert wat als geloofwaardige vraag geldt. Van ontwikkelaars wordt nu verwacht dat zij financiering, grondpositie, vergunningen, vastgelegde apparatuur en een realistisch pad naar exploitatie aantonen.

Daar valt iets voor te zeggen. Een wachtrij van vijf keer de piek is duidelijk geen lijst van echte projecten, en speculatieve aanvragen leggen studiekosten en vertraging op aan iedereen die erachter staat. Maar de gekozen criteria doen meer dan filteren op ernst. Ontvangen overheidssteun en eigendom zijn politieke feiten over een project, en ze staan nu in hetzelfde dossier als de megawatts.

Batch Zero was de snelle route, en die staat stil

Batch Zero was juist het mechanisme dat Texas voor dit volume had gebouwd. In juni goedgekeurd door de toezichthouder, verving het de aparte beoordelingen per netbeheerder door één centrale studie voor nieuwe grote belastingen en uitbreidingen vanaf 75 megawatt. Het was het versnelde pad, en het ligt nu stil.

Het bevel zegt niet hoe lang de audit duurt, en het zegt niet wat er gebeurt met projecten die al in procedure zijn. Juist die onduidelijkheid is de kostenpost. Een ontwikkelaar met een getekend huurcontract en bestelde apparatuur kan zijn bestuur niet vertellen of de aansluitdatum een kwartaal of twee jaar is opgeschoven, omdat niemand een planning heeft gepubliceerd.

Projecten met echte financiering kunnen hier beter uitkomen dan ze erin gingen, want een kortere wachtrij is een snellere wachtrij. Dat kan werkelijk gebeuren. Het is ook niets waarop iemand kan rekenen voordat de auditcriteria zijn gepubliceerd.

Wat een Europese exploitant hieruit moet meenemen

De reflex is dit als Amerikaans nieuws weg te zetten. Dat is het niet. PJM en de toezichthouders in Virginia bekijken al opnieuw hoe grote AI-belastingen zich voor aansluiting kwalificeren, en Europa was hier eerder. Amsterdam en Haarlemmermeer legden in 2019 een datacentermoratorium op, de Ierse netbeheerder heeft de regio Dublin feitelijk gesloten voor nieuwe aansluitingen, en in Nederland kampt vrijwel het hele land met netcongestie waardoor grootverbruikers op wachtlijsten staan die TenneT en de regionale netbeheerders in kaart brengen. De richting is overal dezelfde. Netcapaciteit wordt gerantsoeneerd op papieren, niet op volgorde van binnenkomst.

Het praktische gevolg voor wie rekenkracht inkoopt of een locatie plant, is dat een genoemde aansluitdatum inmiddels net zozeer een politieke als een technische schatting is. Vraag uw leverancier onder welk hervormingsregime zijn capaciteit valt en of zijn positie is verdiend op rijpheid of op aanvraagdatum. Dat zijn nu verschillende antwoorden.

Lees hierna: Europa kan de reactor die Amerika net heeft gefinancierd niet kopen  |  Grootste AI-campus bouwt eigen krachtcentrale