Sacramento verschoof zijn datum richting Brussel

Op zondag werden binnen enkele uren twee afzonderlijke transparantieregimes voor kunstmatige intelligentie afdwingbaar, aan weerszijden van de Atlantische Oceaan, en dat was geen toeval. AB 853, ondertekend op 13 oktober 2025, wijzigde de Californische AI-transparantiewet en stelde de startdatum opnieuw vast. De wettekst is ondubbelzinnig: dit hoofdstuk wordt van kracht op 2 augustus 2026. De oorspronkelijke SB 942, die gouverneur Newsom in september 2024 ondertekende, had op 1 januari 2026 moeten ingaan. De wetgever schoof haar zeven maanden op en liet haar precies landen op de dag die de Europese Unie al had vastgelegd voor haar eigen transparantieverplichtingen.

De Californische plichten rusten op de onder de wet vallende aanbieder, door de wet omschreven als de persoon die een generatief systeem voor kunstmatige intelligentie maakt, programmeert of anderszins voortbrengt met meer dan 1.000.000 maandelijkse bezoekers of gebruikers en dat openbaar toegankelijk is binnen de grenzen van de staat. Die drempel omvat elk toonaangevend laboratorium en elke beeld-, audio- en videogenerator die op schaal werkt. De handhaving ligt bij de procureur-generaal, een stadsadvocaat of een juridisch adviseur van een county, en de boete bedraagt 5.000 dollar per overtreding, waarbij elke dag van voortdurende overtreding als een afzonderlijke overtreding geldt.

AB 853 voegde daarnaast drie categorieën toe die nog niet gelden, en de gefaseerde invoering verraadt waar de wet heen gaat. Grote onlineplatforms, gedefinieerd door meer dan 2.000.000 unieke maandelijkse gebruikers, en platforms die generatieve AI-systemen hosten beginnen allebei op 1 januari 2027. Fabrikanten van opnameapparatuur, dus de makers van camera's, telefoons en spraakrecorders, volgen op 1 januari 2028. Vandaag zijn uitsluitend de modelbouwers gebonden.

De ene wet vraagt een markering, de andere een lezer

Waarom dit telt: artikel 50, lid 2, van de Europese verordening verplicht aanbieders van systemen die synthetische audio, beelden, video of tekst voortbrengen om de uitvoer machineleesbaar te markeren, en om die oplossingen doeltreffend, interoperabel, robuust en betrouwbaar te maken voor zover dat technisch haalbaar is. Het is een markeringsplicht. Zij regelt wat in het bestand moet worden geschreven. Zij regelt niet dat iemand een middel moet krijgen om het weer uit te lezen.

SB 942 regelt dat wel. Naast de ingebedde vermelding moet een onder de wet vallende aanbieder een detectiemiddel voor kunstmatige intelligentie kosteloos beschikbaar stellen. De wet schrijft voor dat het openbaar toegankelijk moet zijn, dat het toestaat inhoud te uploaden of een adres in te dienen, en dat het een programmeerinterface bevat waarmee een gebruiker het middel kan aanroepen zonder de website van de aanbieder te bezoeken. Die laatste bepaling verdient een tweede lezing. Het gaat niet om een webformulier, maar om een voorgeschreven toegangspunt.

Het praktische verschil: Brussel verplichtte de sector iets in het bestand te schrijven. Sacramento verplichtte diezelfde bedrijven de decoder uit te delen, gratis en aanroepbaar vanuit een script. Twee regimes gericht op hetzelfde probleem, en slechts één ervan leverde een vermogen op dat een inkoper op maandagochtend werkelijk kan gebruiken.

Niets in de Californische tekst beperkt geografisch wie dat middel mag gebruiken. De verplichting draait om de vraag waar het systeem toegankelijk is en hoeveel gebruikers het heeft, niet om de vraag waar degene zit die controleert. Een inkoopverantwoordelijke in Rotterdam of Eindhoven kan hetzelfde toegangspunt aanroepen als een collega in San José. Voor een wet van één deelstaat is dat een ongebruikelijke uitkomst, en zij ontstond zonder dat enige Europese wetgever erom had gevraagd.

De vermelding draagt een versienummer, geen waarschuwing

De tweede scheefheid zit in wat de markering feitelijk zegt. De verborgen Californische vermelding moet de naam van de aanbieder overbrengen, de naam en de versie van het generatieve systeem dat de inhoud maakte of wijzigde, het tijdstip en de datum van die vervaardiging of wijziging, en een unieke identificatiecode. De wet staat toe dat die lading rechtstreeks meereist of via een verwijzing naar een permanente website. Het is een registratie, geen waarschuwingsetiket.

Ja, maar: een machineleesbare markering volgens artikel 50, lid 2, kan aan de Europese eis voldoen en u toch alleen vertellen dat er een of ander model bij betrokken was. Voor een etiketteringsplicht is dat genoeg, en voor het reconstrueren van een incident is het vrijwel waardeloos. Weten dat een bestand uit een genoemd systeem komt, in een genoemde versie en op een genoemd moment, is het verschil tussen een controlespoor en een schouderophalen. Als een leverancier u in maart een gegenereerde productafbeelding stuurt en u er in november over twist, is de versieaanduiding het feit dat uitmaakt welk model toen in gebruik was.

Er staat nog een Californische bepaling met een operationele scherpte in. Wanneer een derde een onder de wet vallend systeem in licentie neemt en zo aanpast dat de verplichte vermeldingen niet meer werken, moet de aanbieder de licentie binnen 96 uur na ontdekking intrekken. Dat is een harde, korte, telbare termijn midden in een transparantiewet, en zulke termijnen verhuizen doorgaans naar commerciële contracten lang voordat een toezichthouder ze ooit inroept.

Twee dagen ervoor stonden de lezers er verschillend voor

OpenAI werkte hier al langer naartoe. Op 19 mei 2026 trad het bedrijf toe tot het stuurcomité van de C2PA-standaard, bedde het het SynthID-watermerk van Google DeepMind in in beelden uit ChatGPT, de interface en Codex, en publiceerde het Verify, een openbare onderzoeksversie waarmee iedereen een afbeelding kan uploaden en op beide signalen kan controleren. Op 31 juli 2026, twee dagen voor de Californische datum, breidde het dit werk uit naar audio en introduceerde het toegang via een interface voor verificatie, zodat ontwikkelaars herkomstcontroles in hun eigen processen kunnen inbouwen. De volgorde spreekt voor zich.

De eigen pagina's van Google lezen anders. SynthID is op enorme schaal uitgerold en dekt uitvoer van Gemini, Imagen, Lyria en Veo, met meer dan 10 miljard gemarkeerde stukken inhoud. De SynthID Detector wordt door DeepMind echter nog steeds gepresenteerd als een programma voor vroege testers: het bedrijf omschrijft zichzelf als samenwerkend met journalisten en mediaprofessionals om het portaal te beproeven, en biedt een wachtlijst in plaats van een open deur. Een interface voor inhoudsdetectie is vooraf getoond aan een groep met name genoemde partners, waaronder Shutterstock, Snap en Canva.

De open vraag: of een portaal met wachtlijst voor geaccrediteerde beroepsbeoefenaren voldoet aan de wettelijke maatstaf van openbaar toegankelijk met een aanroepbare interface, kan een vakblad niet beslechten, en er is geen handhavingsactie aangekondigd. Wat wel precies vaststaat: de maatstaf geldt nu, de teller loopt op 5.000 dollar per dag voortdurende overtreding, en twee van de grootste onder de wet vallende aanbieders bereikten dezelfde deadline met zichtbaar verschillende hoeveelheden gebouwde techniek.

Elke controleur leest alleen de inkt van zijn eigen maker

Hier ligt de grens waarvoor niemand reclame maakt. Deze middelen zijn herkomstlezers voor precies de aanbieder die ze bouwde. De detector van Google is ingericht om vast te stellen of inhoud door Google-AI is gemaakt of gewijzigd. Het middel van OpenAI controleert de signalen die OpenAI inbedt. Er bestaat geen register tussen fabrikanten, geen gedeelde bevraging, en in geen van beide wetten een plicht om zoiets te bouwen. Het recht schrijft lezers in het meervoud voor en laat de integratie aan u.

De kern: een Europese ondernemer met één twijfelachtige afbeelding beschikt vandaag over een reëel vermogen dat vorige week niet bestond, en over een reële valkuil ernaast. Het vermogen is dat een concrete bewering gratis kan worden getoetst bij het bedrijf dat het bestand het waarschijnlijkst heeft voortgebracht. De valkuil is de negatieve uitslag. Een afbeelding bij elke onder de wet vallende aanbieder controleren en geen enkele treffer krijgen, toont niet aan dat een mens haar heeft gemaakt. Het toont aan dat geen markerende deelnemer erbij betrokken was, en dat beschrijft evengoed elk open model op een gehuurde server, elk middel dat bij export metadata verwijdert, en elke schermafbeelding.

Het verstandige gebruik is daarom smal en toch de moeite waard. Controleer positief, wanneer u reden hebt een genoemde bron te verdenken. Noteer de versieaanduiding in de bestandsnotitie zodra een controle er een teruggeeft, want dat gegeven zal over een jaar nog iets betekenen. En behandel een ongemarkeerd bestand niet langer als bewijs van wat dan ook, want vanaf vandaag is het ontbreken van een markering de minst informatieve uitslag die dit systeem kan geven.

Lees hierna: Label uw AI-tekst of zet er een redacteur op  |  De AI-labelregel landt bij u, niet bij uw leverancier