Pozew mówi, że AI nie może obiecać spowolnienia

Dlaczego czterech subskrybentów pozywa

Czterech wymienionych z nazwiska subskrybentów ChatGPT, Claude, Grok lub Gemini złożyło 19 września pozew zbiorowy w federalnym sądzie okręgowym dla północnego dystryktu Kalifornii. Zarzucają oni OpenAI, Anthropic, Google i SpaceXAI naruszenie prawa antymonopolowego poprzez wspólne ustalenie spowolnienia rozwoju AI.

Pozew wskazuje na 12 września, kiedy dyrektor generalny Anthropic, Dario Amodei, opublikował esej wzywający branżę do wspólnego tempa rozwoju AI ze względów bezpieczeństwa. Sam Altman z OpenAI, Elon Musk ze SpaceXAI i Demis Hassabis z Google DeepMind publicznie zgodzili się tego samego dnia, oprócz lipcowego oświadczenia pracowników laboratoriów AI, które przyznawało presję konkurencyjną przeciwko samodzielnemu spowolnieniu.

Teza: samo skoordynowanie jest naruszeniem

Tekst pozwu jest bezpośredni: 'prawo antymonopolowe nie pozwala konkurentom decydować między sobą, że konkurencja jest zbyt niebezpieczna'. Porozumienie, że postęp AI 'powinien być wolniejszy niż wytworzyłaby go konkurencja, ma skutek antykonkurencyjny', twierdzi pozew, ta sama konstrukcja prawna używana przeciwko kartelom cenowym i ograniczającym podaż, tylko odwrócona: nie cena rośnie, lecz możliwości są hamowane.

Własna odpowiedź Sama Altmana już przyznaje napięcie, na którym zbudowany jest pozew. Powiedział, że OpenAI popiera federalne ramy bezpieczeństwa, ale nie wierzy, 'że musimy czekać na wyjątek antymonopolowy lub ustawę, aby zacząć tę pracę', stanowisko, które prawnik powodów uważa teraz za prawnie przedwczesne.

Trzy tygodnie grające na korzyść powodów

Ułożona w porządku chronologia przemawia bardziej przeciwko niż za istnieniem trwałego paktu.

Wspólną obietnicę, którą obaj sygnatariusze porzucają w ciągu dziesięciu dni, w środku wojny cenowej, którą ta redakcja już opisała, trudno nazwać egzekwowalnym spowolnieniem, skoordynowanym czy nie.

Dlaczego to pozostaje legalne tylko w Brukseli, nie w Waszyngtonie

Zgodnie z unijnym prawem konkurencji koordynacja bezpieczeństwa w całej branży może być legalna, ale tylko przez kanał usankcjonowany przez państwo. Kodeks dobrych praktyk dla modeli AI ogólnego przeznaczenia z unijnego AI Act, który każdy duży dostawca podpisał w 2025 roku, pozwala dostawcom uzgadniać zobowiązania dotyczące bezpieczeństwa, gdy to Komisja Europejska zwołuje spotkanie, a nie oni sami w tajemnicy.

W Polsce nad odpowiednim zakazem czuwa UOKiK, a w całej UE robi to artykuł 101 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Droga regulacyjna, którą amerykańscy krytycy branży określają mianem powolnej biurokracji, jest strukturalnie jedyną legalną drogą, jaka pozostaje, gdy prywatny pakt jest tak prawnie ryzykowny.

Co to oznacza, jeśli ufasz obietnicy bezpieczeństwa dostawcy

Dla każdej firmy, która oparła wybór dostawcy, progi wdrożenia lub warunki zakupu na publicznych zobowiązaniach dostawcy AI dotyczących bezpieczeństwa lub tempa, ta sprawa jest realnym testem tego, czy takie zobowiązania mogą kiedykolwiek funkcjonować jako trwały, wspólny standard, a nie jednostronne stanowisko, które każdy dostawca porzuca, gdy tylko konkurent go nie przestrzega.

Dopóki sprawa nie zostanie rozstrzygnięta, albo dopóki organ państwowy nie otworzy legalnego kanału poza samym unijnym AI Act, każdą wspólną deklarację bezpieczeństwa AI warto czytać jako zbiór indywidualnie odwoływalnych obietnic, a nie jako dno gwarantowane przez kartel. Dokładnie to pokazały już obniżki cen dziewięć dni później.

Czytaj dalej: Król poprosił liderów AI o uspokojenie, nie o zasady  |  Trzy Laboratoria AI Po Cichu Piszą Własny Regulamin