Een Grotere Pot, Hetzelfde Ontwerp
Anthropic steekt 5 miljoen dollar in onafhankelijk open-source onderzoek naar hoe Claude het welzijn van gebruikers beïnvloedt, van gedrag dat gezelschap zoekt tot begeleiding bij een geestelijke gezondheidscrisis, de kalibratie van weigeringen door het model en risico dat oploopt tijdens lange gesprekken. Het bedrijf publiceerde het programma op 25 augustus 2026, met aanvragen tot 21 september en bericht aan geselecteerden voor 5 oktober. Ontvangers blijven volledig onafhankelijk over hun bevindingen en publiceren alles als open source dat elke ontwikkelaar kan gebruiken, een duidelijk sterkere transparantiebelofte dan de meeste door labs gefinancierde veiligheidsstudies bieden.
De pot is 2,5 keer zo groot als een vergelijkbaar programma dat OpenAI acht maanden eerder voerde. OpenAIs AI and Mental Health Grant Program opende op 1 december 2025 en sloot op 19 december, met een totale pot van 2 miljoen dollar en individuele beurzen van 5.000 tot 100.000 dollar. Voor een bedrijf in de eurozone komt dat neer op ruwweg 4,6 miljoen euro tegenover ruwweg 1,8 miljoen euro, een reëel verschil in omvang dat niets verandert aan wie de onderliggende data controleert.
Wat de Grantwashing-Kritiek Al Zei
Onderzoekers J. Nathan Matias en Avriel Epps publiceerden op 18 december 2025 in Tech Policy Press een kritiek op OpenAIs programma en noemden het grantwashing, acht maanden voordat Anthropic zijn eigen programma aankondigde. Hun centrale vergelijking was ronduit: de mediane onderzoeksbeurs die het Amerikaanse National Institute of Mental Health in 2024 toekende, bedroeg 642.918 dollar, meer dan zes keer OpenAIs hoogste individuele beurs en ruim honderd keer de ondergrens.
Geld was maar een deel van de kritiek. Matias en Epps stelden dat labs juist de ene bron achterhouden waarmee externe onderzoekers echte schade zouden kunnen meten, namelijk de gebruikslogs en interactiedata die laten zien hoe mensen dagelijks met deze systemen praten, en dat geen van beide programma's daar iets van vrijgeeft. Hun voorstel was structureel: ze riepen AI-bedrijven op om 3 tot 5 procent van hun jaarlijkse onderzoeksbudget te besteden aan echt onafhankelijke veiligheidswetenschap, dezelfde orde van grootte die het Human Genome Project ooit reserveerde voor ethisch onderzoek naast de wetenschap zelf.
Waarom EU- en VK-Compliancedossiers Meer Nodig Hebben
Europese toezichthouders hadden al een bindend proces voor precies dit soort schadeclaim voordat Anthropics beurzen bestonden. Op 10 juli 2026 kwam de Europese Commissie met een voorlopige bevinding dat het verslavende ontwerp van Instagram en Facebook de Digital Services Act schendt, met een directe verwijzing naar oneindig scrollen, autoplay, pushmeldingen en gepersonaliseerde aanbevelingssystemen. Het verwijt van de Commissie richt zich op het feit dat Meta het welzijnsrisico van die functies voor gebruikers, waaronder minderjarigen, niet adequaat beoordeelde en beperkte.
Dat is de maatstaf waaraan een subsidieprogramma van 5 miljoen dollar wordt afgemeten zodra een EU- of VK-bedrijf het aanhaalt in een DSA-risicobeoordeling of een compliancedossier voor artikel 5 van de AI Act. Anthropic kiest nog steeds wie geld krijgt, beheerst nog steeds de toegang tot model en telemetrie, en bepaalt nog steeds wat als grondig geldt, precies de opzet die Matias en Epps acht maanden eerder beschreven als bedoeld om bindende regels af te remmen in plaats van eraan te voldoen.
Lees hierna: 1.134 labmedewerkers: de rem bestaat niet | Anthropics Veiligheidsrapport Somt Eigen Fouten Op
