Twee dossiers, eenentwintig dagen uit elkaar
Op 30 juli publiceerde de Duitse mededingingsautoriteit het antwoord op een vraag die zij maandenlang aan SAP-klanten en aan de markt had voorgelegd: komt u bij uw eigen data. Haar bevinding was dat dit kan. Celonis SE, het process-miningbedrijf waarvan de klacht het dossier opende, wierp tegen dat dit een smallere vraag beantwoordt dan de gestelde.
Eenentwintig dagen eerder was ook de Europese Commissie klaar met SAP, en zij kwam tot een uitkomst van de tegenovergestelde soort. Op 9 juli aanvaardde zij een reeks toezeggingen van het bedrijf op grond van artikel 9 van verordening 1/2003 en maakte die wereldwijd voor tien jaar juridisch bindend. Twee Europese mededingingsautoriteiten sloten binnen drie weken hun dossier over dezelfde leverancier, en slechts één van beide verlangde van SAP ook maar enige wijziging.
Het besluit dat niets verlangde
De Duitse autoriteit zag vandaag geen aanleiding om op te treden, en dat is iets anders dan een garantie voor morgen. Het Bundeskartellamt rondde op 30 juli zijn vooronderzoek naar SAP SE uit Walldorf af en verklaarde vooralsnog geen misbruikprocedure te willen starten. SAP verwelkomde het besluit dezelfde dag.
De klacht kwam van Celonis SE en andere softwareleveranciers en stelde dat SAP de toegang tot data in zijn eigen ERP-systemen beperkte, ten nadele van klanten en derden en ten gunste van SAP Signavio, het eigen process-miningproduct. De autoriteit stelde vast dat er nog steeds verschillende toegestane en werkbare manieren zijn om data uit SAP-systemen te halen, en dat het nieuwe API-beleid van SAP uit het voorjaar van 2026 geen eerder toegestane methoden schrapt. Op het prijsverwijt vond zij geen bewijs dat Signavio kunstmatig laag wordt geprijsd om concurrenten te verdringen, en zij wees erop dat SAP verschillende licentiemodellen aanbiedt, waaronder goedkopere varianten zonder Signavio.
De woorden die voor u het zwaarst wegen, gaan over tijd. Andreas Mundt, de voorzitter van de autoriteit, verklaarde de markt nauwlettend te blijven volgen en behield zich uitdrukkelijk het recht voor later alsnog in te grijpen. Celonis blijft juist op dat punt onovertuigd en houdt SAP voor dat het niet heeft bevestigd dat extractie onder het nieuwe beleid werkbaar blijft. Los daarvan zijn de zaak die Celonis in maart 2025 in San Francisco aanspande en de octrooitegenvordering van SAP allebei nog onbeslist.
Het besluit dat er tien jaar van verlangde
Het oudere besluit is het besluit dat tot in uw contract reikt. Op 9 juli aanvaardde de Commissie toezeggingen en maakte die bindend. Zij beantwoordden haar voorlopige bezwaren dat SAP misbruik zou hebben gemaakt van een machtspositie op de nazorgmarkt voor onderhoud en ondersteuning van zijn ERP-software op eigen infrastructuur. Vier praktijken stonden ter discussie.
Klanten konden onderhoud en ondersteuning op licenties die zij niet gebruikten maar moeilijk opzeggen. Wie de ondersteuning stopzette en later hervatte, kreeg te maken met forse herintredingskosten. Minimale contractperioden, waarin opzeggen niet mogelijk was, werden stelselmatig verlengd. En klanten waren verplicht het onderhoud voor al hun ERP-software op eigen infrastructuur bij SAP af te nemen en over het hele landschap hetzelfde type ondersteuning toe te passen, wat gemengde oplossingen uitsloot.
Tegenover elk daarvan zegde SAP toe te verduidelijken hoe een klant zijn SAP-landschap kan splitsen en per deel andere onderhoudsopties kan kiezen, licenties in omschreven gevallen te laten opzeggen, de toegang tot vereenvoudigde contracten met een enkele meeteenheid te verbreden, de regels over de minimale looptijd zo te preciseren dat extra licenties geen nieuwe looptijd starten, herintredingskosten af te schaffen en nabetalingen voor onderhoud te verlagen, en een interne klachtenregeling over de naleving te voeren. Het pakket werd tussen november en december 2025 aan een markttoets onderworpen, waarna SAP zijn eerste voorstel aanpaste. Het loopt tien jaar, geldt wereldwijd voor huidige en toekomstige klanten en staat onder toezicht van een onafhankelijke toezichthoudende trustee. Het raakt uitsluitend het onderhoudsbeleid voor eigen infrastructuur en niet de clouddiensten van SAP. Een besluit op grond van artikel 9 sluit een zaak af zonder enige vaststelling van een inbreuk, en de verplichtingen binden desondanks.
Contractrisico is bereikbaar, productrisico niet
Zet de twee uitkomsten naast elkaar en er verschijnt een lijn die bruikbaar is voor elke andere leverancier waarvan u afhankelijk bent. Waar het bezwaar zich richtte op contractvoorwaarden, dus op kosten, opzegtermijnen en koppelverkoop, greep de toezichthouder in, en stevig genoeg om SAP een decennium te binden. Waar het zich richtte op het product, dus op interfaces en op wat de software u laat meenemen, keek de toezichthouder nauwkeurig en liet het staan.
Die asymmetrie is geen eigenaardigheid van deze twee dossiers. Contractvoorwaarden staan op papier, zijn tussen klanten vergelijkbaar en zijn te herstellen door andere woorden voor te schrijven. Technische toegang is een ontwerpvraag, en een toezichthouder die een andere interface zou opleggen, schrijft het product voor in plaats van de markt te bewaken. De werkregel die overblijft is hard: afhankelijkheid die in uw contract zit, wordt misschien voor u opgelost, en afhankelijkheid die in het product zit niet.
Dat plaatst ook het besluit van 30 juli terug op zijn plek. De bevinding is getoetst aan het API-beleid van SAP uit het voorjaar van 2026, een document dat SAP zelf schreef en kan herschrijven, en zij zegt dat het nieuwe beleid niet heeft ingetrokken wat het oude toestond. Dat is een vergelijking met een startpunt. Het is geen ondergrens die eronder is gelegd.
Het venster staat open en niemand schrijft u aan
De toezeggingen gelden voor huidige en toekomstige SAP-klanten en een trustee houdt toezicht, maar niets daarvan wijzigt uw overeenkomst namens u. Zet voor uw volgende verlenging de zes toezeggingsgebieden in een brief en vraag welke uw contract al bevat, met herintredingskosten en gesplitst onderhoud uitdrukkelijk bij naam genoemd. Betaalt u volledige ondersteuning voor licenties waar al een jaar niemand op heeft ingelogd, dan is dat nu een gesprek met een juridische grondslag en geen gunst die u vraagt. Tien jaar klinkt als ruimte om uit te stellen, en het zijn dezelfde tien jaar waarin elke verlenging wordt opgesteld die u ondertekent.
Behandel de datavraag daarna als een geprijsd risico en niet als een gesloten dossier. Voer een exporttest uit op de systemen die u werkelijk zou moeten verlaten, noteer wat die kostte en wat die opleverde, en plan de herhaling op de volgende herziening van het API-beleid in plaats van op de volgende krantenkop. Een toezichthouder die een markt volgt is niet hetzelfde als een contract dat u beschermt, en slechts één van beide schrijft u zelf.
Lees hierna: Microsoft vervangt het lab dat het zelf financiert | Reparatieplicht raakt vandaag al verkochte toestellen
