Wat de CMA op 23 september veranderde

De Britse mededingingsautoriteit CMA publiceerde op 23 september een aangescherpt voorstel voor het zoek-keuzescherm, dat Google verplicht om Android- en Chrome-gebruikers ChatGPT, Perplexity of een andere AI-assistent te laten kiezen als standaard zoekdienst, niet alleen een concurrerende zoekmachine.

Google moet het scherm tonen bij de eerste inrichting van een apparaat of browser en gebruikers eenmaal per jaar opnieuw laten kiezen, en een AI-assistent komt alleen in aanmerking als hij voldoet aan technische en beveiligingscriteria die de CMA nog niet in detail heeft gepubliceerd. CMA-topvrouw Sarah Cardell zei dat "de manier waarop mensen online naar informatie zoeken verandert, en nieuwe diensten nieuwe kansen voor innovatie en concurrentie scheppen".

Het verzoek van uitgevers dat dit voorstel afwijst

In augustus dienden drie Britse uitgeversorganisaties, de Professional Publishers Association, de Independent Media Association en de Movement for an Open Web, stukken in bij de CMA met het verzoek om AI-chatbots buiten datzelfde keuzescherm te houden, met het argument dat een AI-antwoord dat de pagina van een uitgever volledig overslaat niet dezelfde soort concurrent is als een rivaliserende zoekmachine.

Het septembervoorstel van de CMA beantwoordt dat verzoek door de uitsluiting af te wijzen, maar negeert het ook niet helemaal: elke AI-assistent op het scherm draagt nu een verplichte bronvermeldingsplicht die een gewone zoekmachinevermelding nooit eerder nodig had.

Een mededingingszaak schrijft nu de citeerregels voor AI

Die bronvermeldingsplicht is geen auteursrechtregel en geen onderdeel van AI-specifieke wetgeving: het is een voorwaarde verbonden aan een mededingingsmaatregel onder de Digital Markets, Competition and Consumers Act, zodat een chatbot die de pagina van een uitgever niet vermeldt zijn plek riskeert op het ene scherm dat Googles standaard in het Verenigd Koninkrijk bepaalt, niet een rechterlijke uitspraak over AI-trainingsdata.

Een gelijkwaardig instrument bestaat nog niet in de eigen AI Act van de EU of in de auteursrechtregels voor generatieve systemen, wat betekent dat een Britse mededingingszaak, opgezet om een geschil tussen zoekmachines te beslechten, uiteindelijk meer kan bepalen over hoe een AI-assistent zijn bronnen moet citeren dan beide samen.

Wat uitgevers vroegen tegenover wat ze kregen

Naast elkaar gelegd komen het verzoek van augustus en het resultaat van september op geen enkel punt overeen.

VraagWat uitgevers vroegenWat de CMA voorstelde
AI-assistenten op het keuzeschermVolledig uitgeslotenToegelaten, als ze aan technische en beveiligingscriteria voldoen
Bronvermelding aan uitgeversNiet behandeld in het ontwerp van het schermVerplichte bronvermeldingsplicht toegevoegd aan elke vermelde assistent
HandhavingsrouteDiscretionaire bevoegdheid van de CMA over toelatingGekoppeld aan toelating tot het scherm onder een DMCCA-gedragsverplichting
Tijdlijn van het besluitIngediend op 17 augustusConsultatie sluit op 9 oktober, eindbesluit voor eind 2026

Uitgevers verloren de uitsluiting die ze vroegen en wonnen een handhavingsinstrument dat ze in hun eigen stuk niet hadden genoemd.

Wat er gebeurt tussen nu en het eindbesluit van de CMA

Wie een Britse uitgeverssite runt, een zoek- of AI-product, of het kantoor van een toezichthouder elders in Europa die deze zaak als precedent volgt, heeft een datum om in de agenda te zetten: de consultatie sluit op 9 oktober, en de CMA zegt voor eind 2026 een bindend besluit te verwachten.

Voor Britse uitgevers specifiek is de concrete vraag niet langer of het uitsluitingsverzoek slaagde, want dat gebeurde niet, maar of "eerlijk vermelden" een norm wordt die de CMA daadwerkelijk kan meten, of een formulering blijft die ze nooit definieert, want juist die keuze bepaalt of de maatregel verwijzingsverkeer beschermt of dat alleen lijkt te doen.