Een geblokkeerde zeestraat bepaalt nog altijd Europa's gasprijs
Nederlands TTF, de referentieprijs voor aardgas in Europa, werd op 9 september verhandeld boven 79 euro per megawattuur, het hoogste niveau sinds begin 2023. Deze beweging is geen toevalstreffer. Het is de nieuwste meting van een aanbodprobleem dat al maanden aan het opbouwen is.
De Straat van Hormuz, de doorgang die voor het huidige Iran-VS-conflict ongeveer 20 procent van de wereldwijde handel in vloeibaar aardgas vervoerde, is al meerdere maanden feitelijk gesloten. Ladingen die normaal via de zeestraat Europa en Azië zouden bereiken, bewegen niet, en de verstoring vertoont geen tekenen van een spoedig einde.
Qatar, een van de leveranciers waarop Europa tijdens de laatste twee energiecrises het zwaarst leunde, heeft een eigen, apart probleem. Schade aan zijn exportinfrastructuur heeft ongeveer 17 miljard kubieke meter jaarlijkse lng-capaciteit weggenomen, ongeveer 17 procent van de totale exportcapaciteit van het land, en reparaties zullen naar verwachting drie tot vijf jaar duren.
Wat de cijfers werkelijk zeggen
Goldman Sachs schat nu dat het TTF-contract voor december 2026 boven 100 euro per megawattuur zou moeten stijgen om genoeg lng naar Europa te trekken en het tekort te dekken, meer dan het dubbele van het eigen basisscenario van de bank van 50 euro.
| Meetwaarde | Waarde |
|---|---|
| Nederlands TTF, 9 september 2026 | boven 79 EUR/MWh |
| Basisscenario Goldman Sachs, december 2026 | 50 EUR/MWh |
| Stressscenario Goldman Sachs, december 2026 | boven 100 EUR/MWh |
| Verloren lng-capaciteit Qatar | 17 miljard m3/jaar (ongeveer 17 procent van de export) |
| EU-gasverbruik versus 2021 | 15 tot 20 procent lager |
Wat het IEA regeringen daadwerkelijk aanraadt te doen
Op dezelfde dag dat TTF zijn meerjarig hoogtepunt bereikte, publiceerde het Internationaal Energieagentschap een rapport dat deze verstoring vergelijkt met die veroorzaakt door Ruslands invasie van Oekraïne in 2022, en het beval niet simpelweg grotere opslagtanks aan als oplossing.
In plaats daarvan wees het IEA regeringen op verplichte opslagverplichtingen, gezamenlijke strategische reserves die bestaande infrastructuur over grenzen heen delen, lng-buffersystemen, en flexibelere contracten en ladinguitwisselingen die beschikbaar aanbod laten bewegen naar waar het tekort het grootst is. De eigen framing was ronduit: er is geen enkel model dat voor elk land werkt, en dit is de tweede keer in vier jaar dat een externe schok het model test dat elke regering had ingericht.
De rekening komt eerst bij bedrijven terecht
De eurozone-inflatie bereikte in augustus 3,3 procent, en energie was de belangrijkste drijfveer, zelfs terwijl onderliggende prijsdruk elders afnam. De enige buffer die Europa deze keer heeft, is de vraag zelf: het gasverbruik in het hele blok ligt al 15 tot 20 procent onder het niveau van 2021, na twee jaar waarin bedrijven hun verbruik verminderden en waar mogelijk overschakelden.
Die buffer helpt aan de marge. Het helpt niet een bedrijf met een variabel energiecontract, of een bedrijf wiens leverancier deze winter opnieuw prijst op de spotmarkt.
Wat een EU- of VK-onderneming voor de winter zou moeten doen
Twee schokken in vier jaar, Ruslands invasie in 2022 en nu de verstoring bij Hormuz, hebben elk Europa's gasprijs in handen gelegd van een conflict duizenden kilometers van elke EU-bestuurskamer. De eigen conclusie van het IEA is dat geen enkel land al een oplossing heeft gebouwd die duurzaam genoeg is om een derde te overleven.
Voor elk bedrijf dat nog een variabel of binnenkort te vernieuwen energiecontract heeft, is de praktische vraag niet of prijzen volatiel zijn, dat staat inmiddels vast, maar of dit contract, deze afdekking of deze leveranciersrelatie werd opgebouwd in de aanname dat de vorige schok een eenmalig incident was.
Lees hierna: Zes EU-Landen Willen Overwinstbelasting Op Olie Terug | Googles Contract Hield een Reactor in Leven na 2030
